Wat is Operatie Steenbreek precies?
Subsidieregeling op gemeente-niveau: bewoners krijgen €15-25/m² voor ontstening van betegelde tuinen, met vervanging door groen (gras, beplanting, infiltratiekratten). Maximale subsidie €450-500 per woning (afhankelijk van gemeente). Plus aanvullende Klimaatadaptatie-fondsen €400-1.500 voor groen-dak + waterberging. Aanvraag via gemeente-portaal met foto-rapportage voor en na.
Top-5 gemeenten met meest ontstening
Tilburg leidt met €20/m² + max €500 + gratis Tegelophaaldienst — 8.000+ woningen ontstend sinds 2018. Utrecht: gratis Tegelophaaldienst >5m² + €25/m² + max €500. Rotterdam: €25/m² + Klimaatadaptatie €1.200 — 6.500+ woningen. Nijmegen: €18/m² + waterbergings-subsidie €400 — 4.500+ woningen. Amsterdam: €25/m² + Energieleningfonds combineerbaar — 5.500+ woningen.
Wijkgerichte aanpak: waarom werkt het?
Bewoners die individueel ontstenen halen 20-30% van potentieel. Wijkgerichte aanpak via buurt-coöperaties haalt 60-80% — buren-effect + collectieve aankoop materialen + specialistische hoveniers. Voorbeeld: Buurt Klarendal Arnhem — 60+ tuinen ontstend in 2 jaar via maandelijkse buurt-werkdagen + gratis advies + collectieve materialen-inkoop.
Welke beplanting werkt bij ontstening?
Voor zandgrond (Brabant, Veluwe, Twente): lavendel, salie, brem, sedum, schapegras-gazon. Voor klei (Holland, Limburg-Maasdal): rozen, hortensia, fruitbomen. Voor veen (Amsterdam, Zaanstad, Leiden): hortensia, varens, hosta, berken. Voor löss (Maastricht): mediterrane beplanting (vijg, druif). Bodem-test gratis via gemeente of bouwbioloog (€150-250).
Wat doen Friese + Drentse + Twentse plattelandsgemeenten?
Buiten grote steden minder Operatie Steenbreek-budget per gemeente — wel: combinatie met Friese landschap-element-fonds (heggen, dobbes, terpen) tot €500. Twentse Verduurzamingslening 0% rente €25.000 voor groen-dak + waterberging. Drentse Verduurzamingslening 0% €25.000 voor combinatie. Voor agrarische bedrijfsbestand: POP3 €15.000 — combineerbaar met klimaatadaptatie.
